Seleen als antioxidant: waarom je dit mineraal nodig hebt

Getty Images

Van seleen heb je niet heel veel nodig, maar toch is het een essentieel onderdeel van je voeding. Gelukkig bevatten de meeste voedingsmiddelen seleen en heb je dus niet zo snel een tekort. Waarom is seleen, ook selenium genoemd, zo belangrijk?

Het spoorelement seleen, ook wel selenium genoemd, werkt als antioxidant. Het helpt om schadelijke stoffen in het lichaam op te ruimen en beschermt zo de rode bloedcellen en andere lichaamscellen. Er zijn aanwijzingen dat seleen zware metalen, die via verontreinigde voeding in het lichaam terechtkomen, minder schadelijk kan maken. Het is ook van belang voor een goede weerstand, voor de ontwikkeling van zaadcellen, een goede werking van de schildklier en voor gezond haar. Er is onderzoek gedaan naar een mogelijk verband tussen seleen en een lagere kans op prostaatkanker, maar dit is nog niet overtuigend aangetoond.

Lees ook: Dit zegt de uroloog over prostaatkanker

Seleen zit in dierlijke en plantaardige producten, zowel in organische als anorganische vorm. De organische vorm wordt door het lichaam beter opgenomen. Seleen in organische vorm is ook wel bekend als selenomethionine of selenocysteine. De anorganische vorm kennen we ook als seleniet of selenaat.

Waar zit het in?

Seleen zit in veel verschillende voedingsmiddelen, zowel dierlijk als plantaardig. Dierlijke bronnen van seleen zijn onder andere vlees, vis, eieren en zuivel. Vooral orgaanvlees, zoals lever en nieren, bevat veel seleen. Ook vis en schaal- en schelpdieren, zoals garnalen en mosselen, zijn goede bronnen. Omdat aan bijna al het veevoer seleen wordt toegevoegd, draagt ook gewoon vlees bij aan je inname.

Plantaardige bronnen van seleen zijn onder andere paranoten, zonnebloempitten, linzen, volkorenbrood en volkorenpasta. Paranoten bevatten van nature heel veel seleen, al verschilt de hoeveelheid sterk per noot. Hoeveel seleen er in plantaardige producten zit, hangt af van het seleengehalte van de bodem waarop het gewas is geteeld. Granen bevatten over het algemeen meer seleen dan groenten.

Tekort aan seleen

tekort aan seleen komt in Nederland zelden voor. Alleen bepaalde groepen, zoals mensen met een darmziekte of bij langdurige sondevoeding, lopen mogelijk risico. Om vast te stellen of je daadwerkelijk een seleentekort hebt, is bloedonderzoek nodig. Bij een langdurig tekort aan seleen kun je last krijgen van een verstoring van de werking van de hartspier, spierpijn en spierzwakte.

Teveel selenium

Bij een teveel aan seleen worden uw haren en nagels broos. Ook kunnen er beschadigingen aan de huid of tanden optreden. In een ernstig geval kun je zelfs last krijgen van een aandoening aan het zenuwstelsel.

Hoeveel heb je nodig?

De Adequate Inname (AI) is voor volwassen 70 microgram per dag. De maximale veilige dosis voor seleen is 255 microgram per dag voor volwassenen. Dit is vergelijkbaar met 3 kilogram rijst of 2,5 kilogram vlees. De veilige dosis betreft een gemiddelde waarde met een ruime marge. Eenmalige of kortdurende overschrijding is dus niet direct gevaarlijk.

Eet je graag paranoten? In paranoten zit erg veel selenium, gemiddeld 58 microgram per noot. Varieer daarom met andere noten. Gebruik je supplementen met selenium? Houd je dan aan de aanbevolen dosering op de verpakking.

Deze tekst is nagekeken door Suzan Tuinier. Suzan is voedingsdeskundige, vitamine-expert en eigenaar van het Vitamine Informatiebureau. Samen met haar team geeft ze duidelijke en betrouwbare informatie over vitamines, mineralen en supplementen.

Auteur