Meer betalen, zonder belastingen te verhogen. Dat lijkt de wat verstopte boodschap van het nieuwe D66, VVD en CDA kabinet. Er gaat meer geld naar defensie en op zorg wordt bezuinigd, maar waar dat precies pijn gaat doen, vraagt speurwerk in het coalitieakkoord. We zetten de belangrijkste gevolgen op een rij.
AOW-leefijd sneller omhoog
De AOW wordt niet losgekoppeld van het minimumloon en niet verder gefiscaliseerd. Volgens 50Plus leider Jan Struijs lagen die plannen wel op tafel. Dat gaat niet door, maar op de lange termijn wordt wel ingegrepen in de AOW. Vanaf 2033 wordt de AOW-leeftijd 1 op 1 gekoppeld aan de levensverwachting en gaat daardoor sneller omhoog. Dat betekent langer doorwerken: wie nu 42 is, krijgt pas pensioen op de 70-ste verjaardag. Dat verschilt een jaar met de huidige regels en waarschijnlijk loopt dat verschil nog verder op als de gemiddelde levensverwachting stijgt. Deze maatregel levert de schatkist een besparing op van 2,8 miljard euro.
Er is veel kritiek op deze plannen, omdat de AOW-leeftijd gezien wordt als een bouwsteen van het pensioenstelsel.
Of dit doorgaat is de vraag. De minderheidscoalitie heeft andere partijen nodig voor een meerderheid in de Tweede Kamer.
Zware beroepen
Er is wel oog voor mensen met een zwaar beroep die niet langer door kunnen werken, maar wat dat precies betekent is nog niet uitgewerkt.
Maximum pensioengevend loon bevroren
Het maximum pensioengevend loon wordt per 2027 voor een periode van 6 jaar niet geïndexeerd. Hierdoor blijft het maximum tot en met 2032 bevroren op €137.800. Deze maatregel raakt vooral mensen met hogere inkomens die zelf (aanvullend) pensioen opbouwen.
Belastingen
Bij de belastingen haalt het nieuwe kabinet een truc uit. De belastingen worden niet direct verhoogd, maar de tarieven en heffingskortingen worden niet meer 1 op 1 aangepast aan de inflatie, waardoor we onder de streep toch meer betalen. Die extra belasting wordt vrijheidsbijdrage genoemd en in totaal rekent de staatskas zo op 3,4 miljard euro extra van de huishoudens. Hoe dit precies uitpakt hangt onder meer van het belastingtarief waar je in valt en van welke heffingskortingen je gebruik maakt. Het bruto-netto plaatje gaat er bij de aangifte over 2027 in elk geval anders uitzien en in de meeste gevallen is dat nadeliger. Volgens de Telegraaf gaat het om gemiddeld 425 euro per gezin.
Zorgkosten
Het eigen risico stijgt vanaf 2027 naar ongeveer 460 euro, nu is die nog 385 euro en per behandeling geldt dan een maximum van 150 euro.
De aftrek specifieke zorgkosten wordt geschrapt per 2028. Nu is dat een wat ingewikkelde regeling, waar volgens ouderenbond ANBO/Pcob bijna een miljoen mensen gebruik van maken. Vooral AOW'ers die extra zorg nodig hebben. Voor deze groep kan dat vanaf 2028 tot wel 800 euro per jaar schelen. Ook tegen dit plan is veel weerstand.
De vermogensgrens voor de zorgtoeslag gaat per 2028 omlaag en wordt gelijk aan het heffingsvrij vermogen in box 3. Dat betekent dat minder mensen recht krijgen op zorgtoeslag.
Huishoudelijke hulp duurder
Wie nu gebruik maakt van de WMO voor huishoudelijke hulp of wijkverpleging betaalt een bescheiden eigen bijdrage van 21,80 euro per maand. Het inkomen of vermogen speelt daarbij geen rol. Dat gaat veranderen: die bijdrage wordt vanaf 2029 inkomensafhankelijk. Dat is een keer eerder geprobeerd, maar leidde tot zoveel rompslomp, dat er toen is gekozen voor de eenvoud van een vaste eigen bijdrage.
Lees hier wat er nog meer gaat veranderen in de zorg door het coalitieakkoord.
Uitkeringen
De WW-uitkering worden voor sommigen hoger in het begin en verkort naar 1 jaar. Hier ontdekte de Volkskrant nog een addertje onder het gras: het maximumdagloon gaat met 20 procent omlaag. Dit loon wordt gebruikt bij de berekening van de hoogte van de WW (en de WIA). Die berekening zit wat ingewikkeld in elkaar, maar in sommige gevallen kan dat betekenen dat WW'ers 1.000 euro bruto per maand inleveren.
Wonen
De hypotheekrenteaftrek blijft.
Er komt een doorstroombank voor ouderen, zodat stenen makkelijker in geld zijn om te zetten. Details ontbreken.
Beleggen en vermogen
Het nieuwe box 3-stelsel moet in 2028 klaar zijn met als doel het daadwerkelijke rendement belasten. Of daarmee ook een eind komt aan de vermogensvrijstelling, is niet bekend. Ook wordt er gekeken om het investeren in verhuur weer aantrekkelijker te maken. Meer details daarover zijn nog niet bekend.
Suiker en bloemen duurder
Vanaf komt er 2030 een suikertaks voor voedingsmiddelen met meer dan 6 procent suiker.
De BTW op sierteeltproducten, zoals bloemen en bloembollen gaat per 2028 omhoog van 9 procentnaar 21 procent.
