Als bleekneusje naar het Koloniehuis: hoe was dat?

Stadskinderen die vanwege slechte omstandigheden ziek waren of te weinig vet op hun botten hadden, werden in onze jeugd regelmatig naar een Koloniehuis gestuurd om aan te sterken. Enkele 'bleekneusjes' van toen delen herinneringen aan die tijd.

Bossen

Els Stoop (65): "Ik zat in het begin van de jaren 60 op de lagere school. Je moest er op gezette tijden naar de schoolarts, die je allerlei vragen stelde. Ik was 8 en sliep met drie andere kinderen van het gezin op één slaapkamer. Dat werd blijkbaar ongezond gevonden, want ik werd een paar keer naar een Koloniehuis in Elspeet gestuurd. Er zaten daar allemaal stadse kinderen, net zulke bleekneusjes als ik. Ik vond het heerlijk om zes weken niet naar school te hoeven en lekker in de bossen te lopen."


Foto: Het Koloniehuis in Elspeet.

Potlood

Eind jaren vijftig moest Sjaan Durberg als bleekneusje aansterken in Oostvoorne. Ze was acht jaar oud en vond er niets aan, daar in het Agathahuis. "Het was er streng, ik moest heel veel hangop eten. Eén keer per week moest je een brief naar huis schrijven met potlood, want als er iets negatiefs in stond, werd dat eruit gehaald. Gelukkig mocht ik na zes weken naar huis. Mijn buurjongen uit Rotterdam was niet genoeg aan gekomen, hij moest dus langer blijven."


Foto: Het Agathahuis in Oostvoorne.

Plus Magazine Tijdmachine

Krijgt u geen genoeg van de nostalgische verhalen en herinneringen? Word nu lid van de Plus Magazine Tijdmachine groep op Facebook en ga samen terug naar toen!

Schiermonnikoog

Sommige kinderen gingen vaker naar een Koloniehuis toe. Zo ook Henny Tuininga (80). Ze zat verschillende keren in huize Elim, op Schiermonnikoog. "Het waren gezonde tijden, maar ik ben toch nooit van m'n longprobleem afgekomen." Ze kent ook het lijflied nog, dat de kinderen zongen als ze ergens naartie liepen.
 
"Op mooi Elim moet je wezen, op mooi Elim moet je zijn,
word je helemaal genezen van je ziekte en je pijn,
en je speelt er heel de dag,
'k wou dat moeder dat eens zag,
Kom kinderen naar buiten, waar alle vogels fluiten,
naar buiten."
 

Foto: Het Hudighuis in Driebergen.

Opa

Van februari tot begin april 1958 zat Annèt Schaake-van Bottenburg in Koloniehuis De Ketelaar in Ellecom. De Leerdamse was toen zes jaar oud en kijkt nu terug op een 'bizarre tijd'. “Ik moest drie bekers melk per dag drinken en toen ik niet voldoende aankwam: zes bekers per dag. Mét vel. Ik gruwel nog steeds van melk. Je eten niet op? Net zo lang blijven zitten in je uppie tot het op was. Alleen aan zo'n lange tafel in je eentje. Ik was zes jaar!
 
Ik herinner me de vernedering als je had gespuugd. Je moest het zelf opruimen en voor straf naar de zaal van ‘de kleine meisjes’. De zalen waren verdeeld op lengte. Verder moest je verplicht slapen op je rechterzij. Handen boven de dekens. Niet praten.
 
Ook kreeg ieder kind op zijn verjaardag een 'taart'. Dat was een hele grote pappudding, versierd met een chocolaatje en overgoten met ranja. Die moest je opeten. Ik was heimelijk blij dat ik op mijn verjaardag naar huis zou gaan en dus geen taart zou krijgen. Als verrassing kreeg ik de taart een dag voor mijn verjaardag. Surprise! Ik kon hem niet op. Op mijn verjaardag de volgende ochtend kreeg ik hem weer voorgeschoteld, met het dreigement: als hij niet op is dan kun je niet naar huis. Ik herinner me dikke tranen en een misselijk gevoel toen hij op was.
 
We werden naar de bus gebracht, wat was ik blij dat ik naar huis ging. Helaas bleek dat de week ervoor mijn opa, die bij ons in huis woonde, was overleden.”
 

Foto: Annèt bij De Ketelaar in Ellecom (meisje met strik in haar achter de bok).

Liedje

Annèt kan zich ook nog twee liedjes herinneren, die volgens haar vele anderen koloniekinderen ook kennen. Het eerste ging zo:

Op de wijs van het bekende liedje Faria.

Kolonieleven dat is geen leven, Faria
Was ik maar bij m’n moeder gebleven, Faria
’s morgens is het water te koud,
’s middags is de soep te zout

Faria, Faria

Om 1 uur moet je onder de dekens, Faria,
Telkens wordt door de wacht gekeken, Faria

Lig je niet op je rechter zij,
Dan ben jij er heel lelijk bij! Faria

Het tweede liedje werd gezongen als je naar huis ging.

Directrice, wees gegroet,
’t spijt me dat ik, scheiden moet.
Want u hebt in deze tijd,
Heel veel goeds voor ons bereid.


Foto: Kinderen in het Hudighuis in Driebergen.
 

Uitstapjes

De herinneringen van Ida Pronk-Jillissen staan haaks op die van Annèt. Ida ging twee keer naar Kinabu, in Soesterberg. In 1962 en in 1963. "Ik heb er geen slechte herinneringen aan. We hadden zuster Janke en Veronica. Tsja, de warme melk in die ijzeren bekertjes en de levertraan was niet om over naar huis te schrijven. Maar het buiten zijn en spelen in de bossen, vond ik echt heerlijk. Er werd veel gedaan aan creativiteit en ik herinner me nog de bezoekjes aan een vliegveld en een onderduikershut. Lekker zingen met de hele groep tijdens het wandelen.

Mijn twee broers hebben andere ervaringen. Zij hebben in Koloniehuis Pelzerkamp gezeten, in Epe. We hebben het er nu weleens over. Ze hadden het daar niet naar hun zin."

Foto: Koloniehuis Kinabu in Soesterberg.

Bronchitis

Ook Leni van Loon, die een poosje in de Reggeberg in Hellendoorn doorbracht, zal haar tijd daar nooit vergeten. "In het begin was het erg wennen, streng. Met koud water je borst en rug wassen in de ochtend. En nog veel meer regels. Maar ik herinner me ook: veel buiten, spelen en wandelen. Ik ben daar lichamelijk beter van geworden en ik ben over mijn bronchitis heengegroeid."


Foto: Dokter onderzoekt een meisje in het Koloniehuis in Elspeet.

Reactie toevoegen

132 Comments

Door Yvonne (niet gecontroleerd) op ma, 16-11-2020 - 14:18

Wie is er in 1969 in de kolonie Groot Dennelust geweest?

Door Yvonne (niet gecontroleerd) op ma, 16-11-2020 - 14:17

Wie is er in 1969 in de kolonie Groot Dennelust geweest?

Door Anneke Schoonde... (niet gecontroleerd) op ma, 16-11-2020 - 14:02

Mijn broertje heeft twee keer in een vakantiekolonie gezeten. Een keer in Hoogeveen en een keer in De Steeg bij Arnhem!
Ik kan me nog het liedje herinneren dat hij zong “kolonieleven is geen leven faria”.
Hij kan er helaas zelf niets meer over schrijven.

Door Gerard Mallee (niet gecontroleerd) op ma, 16-11-2020 - 14:00

Ik heb een meer dan 7 maanden in huize hemalie net buiten Soesterberg gezeten. Een keer in de vier weken kwam mijn vader langs. Ik heb geen slechte ervaringen daar opgedaan.buiten in het bos waren er klassen en na de les gingen wij de heide en het bos in. Bij ziekte werd je afgezonderd in aparte glazen kamers en als je beter was mocht je weer Op de zaal slapen. Zondags gingen we vaak naar de film op de militaire basis in Soesterberg. Er werden altijd lassie films vertoond.

Door cees Huisers (niet gecontroleerd) op ma, 16-11-2020 - 13:44

2x geweest in Huize St.Jozef in Egmond aan zee 1e keer ( 1953 ? )wegens gewogen en te licht bevonden en was toen 10 jaar
2e keer een jaar later met mijn oudere broer toen onze moeder overspannen was na het overlijden van onze vader.
zelf best wel aardige dingen onthouden maar mijn broer wil er niet meer over praten.

Door Ine van der Hei... (niet gecontroleerd) op ma, 16-11-2020 - 13:44

Heerlijke tijd gehad in 1956 van 11 sept. Tot 7 dec.in huize St. Egbert op Schiermonnikoog lekker buiten in de bossen en op het strand en vierde daar mijn 11e verjaardag en Sinterklaas! Ineke

Door Marina (niet gecontroleerd) op ma, 16-11-2020 - 13:28

Terwijl ik dit lees komt er bij mij heel veel verdriet. Nunspeet en Hellendoorn geweest. In bed plassen betekende in je natte bed blijven liggen de hele ochtend. Ik was zo bang van de grote mieren in de bossen. De verpleging was echt niet lief voor angsthaasjes die van de zenuwen in hun bed plasten. Twee keer ben ik erheen gebracht om dikker te worden. Dikke plakkerige havermout eten tot je kotste. Een meisje van 6 en 7 jaar die geen gram aankwam maar afviel van de heimwee naar huis. Doodongelukkig was ik die weken in het koloniehuis. Vreselijke herinneringen ☺️☺️

Door Jan Walravens (niet gecontroleerd) op ma, 16-11-2020 - 13:24

Ik was bijna 12 jaar en ben op vakantiekolonie geweest naar Onze Woning in Nunspeet.
Ik heb daar 6 weken een fijne tijd gehad.

Door Jenny Nijland (niet gecontroleerd) op ma, 16-11-2020 - 13:11

Aan koloniehuis Pelzerkamp in Epe heb ik slechte herinneringen. Het ergste vond ik dat als je gespuugd had, alles weer op je bord gelepeld werd en opgegeten moest worden. Op de slaapzaal mocht niet gepraat en als dat wel gedaan werd stopten ze het laken aan het hoofdeind ook in. Bij mij kon dat niet ivm astma, maar ik vond het eng om al die witte lakens zonder gezichten om me heen te zien. Mijn vader moest een keer voor zijn werk in Zwolle zijn en kwam langs met een grote reep Kwatta. Ik mocht heel even naar het toegangshek lopen, de reep chocola heb ik niet meer teruggezien.
Kortom, helemáál geen fijne herinneringen!

Door H.W.Karperien (niet gecontroleerd) op ma, 16-11-2020 - 13:01

Ik ben als 5-jarig meisje in “Mooi Gaasterland” geweest. Echter zo mooi vond ik het daar niet, ik vond het er verschrikkelijk. Ik ben er 3 maanden aaneengesloten geweest. Had erg heimwee. Herinner me de strenge zusters, de ijzeren bekertjes met warme melk, het ‘moeten’ buiten spelen in de sneeuw en op het ijs, terwijl ik daar bang voor was.
Nee, een hele nare periode.