Zelfcompassie: wees zacht voor uzelf

Dat is prettig en gezond

Aardig zijn voor uzelf: dat valt soms niet mee. Maar u kunt het wel leren. U wordt er veel gelukkiger van en het is ook nog eens beter voor uw gezondheid.

Wat is zelfcompassie? "Het is iets anders dan zelfmedelijden, want daar schiet u niets mee op: wie zielig gaat zitten wezen op de bank komt niet verder", zegt Roos Vonk, hoogleraar sociale psychologie.

"Zelfcompassie komt er eigenlijk op neer dat u net zo naar uzelf kijkt als naar uw kinderen. De liefdevolle blik die u als ouder heeft, zou u ook wel wat meer op uzelf mogen richten. Als goede ouder verwent u uw kinderen niet te veel en keurt u ook niet alles goed wat ze doen, maar accepteert u wel hun tekortkomingen. Maar u vindt ook weer niet alles geweldig wat uw kind doet, want daar wordt het niet beter van."

Kortom: als uw kinderen te dik worden dan scheldt u ze niet uit voor dikzak, maar koopt u geen ijsjes of patat meer. Want juist omdat u van ze houdt, zorgt u goed voor ze en ziet u erop toe dat ze gezond blijven. Dat doet iemand met voldoende zelfcompassie ook. Die vergeeft zichzelf de imperfectie en zorgt goed voor zichzelf.

Innerlijke criticus

Mensen met weinig zelfcompassie zien niet wat er goed gaat, maar hebben alleen oog voor hun eigen tekortkomingen – en worden daar onzeker van. Ze zijn niet goed genoeg in hun werk, voelen zich lelijk, hebben niet genoeg vrienden, of wat dan ook. Roos Vonk: "Daardoor hebben ze voortdurend bevestiging nodig van anderen en kunnen ze moeilijk met kritiek omgaan. Bij de minste kritiek denken ze: 'Zie je wel, ik kan er niets van, ik ben niets waard.' Ze realiseren zich amper nog dat het alleen maar menselijk is om eens ergens in te falen. In hun hoofd zeurt aldoor een innerlijke criticus die ze vertelt dat ze niet goed genoeg zijn."

Het is niet typisch Nederlands of calvinistisch om streng voor uzelf te zijn; dat is van alle tijden en van alle windstreken. Maar de druk om te presteren is tegenwoordig wel hoog. En vooral vrouwen hebben er een handje van om daarbij hard over zichzelf te oordelen. Dat begint vaak al op jonge leeftijd en met de jaren wordt het doorgaans niet minder.

Aardiger voor uzelf

De Amerikaanse Kristin Neff is een gerenommeerd onderzoekster op dit gebied. Volgens haar bent u de hele dag met uzelf in gevecht als u uw innerlijke criticus zijn gang laat gaan. U bent dan niet alleen de aanvaller, maar ook degene die aangevallen wordt, en dat geeft een hoop stress. Het leidt tot een verhoogd gehalte van het stresshormoon cortisol in uw bloed en dat is niet goed voor u.

Leert u compassie met uzelf te hebben, dan daalt het cortisolniveau en komen er feel good-hormonen zoals oxytocine vrij. U zit lekkerder in uw vel en heeft veel prettiger contact met anderen. U wordt, om met Kristin Neff te spreken, 'your own best friend'.

Hoe gezond dat is, weet ook dr. Elke Smeets van de Universiteit Maastricht. Zij is als psychologe gespecialiseerd in zelfcompassie en deed er samen met Kristin Neff onderzoek naar. "Sinds Kristin Neff in 2003 voor het eerst publiceerde over zelfcompassie, zijn er ruim tweehonderd studies gedaan naar de gezonde effecten ervan", vertelt Elke Smeets.

"Mensen die in zelfcompassie zijn getraind, hebben minder last van depressies, angst, piekeren en paniek. Ze gaan eerder naar een arts als ze iets mankeren dan andere mensen, die vaker laks zijn of te afwachtend. Ook kunnen ze beter omgaan met bijvoorbeeld chronische pijn en de gevolgen van borstkanker. Bovendien lukt het hun beter om gezonder te leven. Als ze willen stoppen met roken of met te veel eten dan houden ze vol, óók als ze een keertje zondigen. 'Oké, het ging even mis, kan gebeuren, vanaf hier weer verder op het gezonde pad', denken ze dan. Terwijl veel andere mensen balen omdat alles in hun ogen nu toch al voor niets is geweest. Dat is dan een excuus om maar te blíjven snacken of roken."

U kunt het leren

We moeten dus wat aardiger voor onszelf zijn. Maar hoe krijgt u dat voor elkaar?

Bron(nen):

Reactie toevoegen