5 vragen over... vaginale ongemakken

Vaginale jeuk, afscheiding en ander vaginaal leed

Kan vaginale jeuk wijzen op diabetes? Komt vaginale afscheiding veel voor? En wat is candida nu precies? We vroegen Mieke Poelsma en Peter Leusink, beiden arts en NVVS seksuoloog naar intieme ongemakken en hun oplossing.

Veel vrouwen aarzelen om met vaginale ongemakken naar de huisarts of gynaecoloog te gaan. En dat terwijl veel kwalen een relatief simpele oplossing hebben.


1. Komt vaginale jeuk veel voor? En is het inderdaad een voorbode van diabetes?

"Vaginale jeukklachten komen vaak voor en zijn meestal het gevolg van onverstandige gewoontes zoals de vagina wassen met zeep, het veelvuldig gebruik van vaginale spoelingen en het dagelijks dragen van inlegkruisjes.

Candida albicans

Als de bloedsuikerspiegel niet goed gereguleerd is, is de vaginale afscheiding mogelijk iets zoeter, waardoor het risico op een infectie met candida albicans hoger ligt. Dit wordt in de volksmond vaak een schimmelinfectie genoemd. Hiervoor is een behandeling nodig in de vorm van een vaginale crème of vaginale zetpillen ('eitjes'). Zo'n instabiele bloedsuikerspiegel kán een voorbode van beginnende - en dus onbehandelde - diabetes zijn, maar diabetes mellitus geeft vooral heel andere klachten. In geval van diabetes zouden de vaginale klachten moeten verdwijnen bij de behandeling van de suikerziekte. Als de vaginale klachten vaker dan drie keer per jaar optreden is onderzoek naar de oorzaak sowieso nodig."
 

2. Vaginale afscheiding, ook wel witte vloed genoemd komt veel voor. Wat is een 'normale' hoeveelheid afscheiding en hoe ziet dat eruit?

"Elke vrouw in de vruchtbare leeftijd heeft vaginale afscheiding. De hoeveelheid hiervan wisselt per vrouw en verandert tijdens de cyclus. Als een vrouw de pil slikt is de hoeveelheid meestal constant en wat minder. Normale afscheiding is helder tot troebel. De kleur moet worden bepaald, zoals die 'aan het WC-papiertje' is. Omdat er eiwitten in de afscheiding zitten, kleurt deze aan de lucht altijd iets en geeft het geel-bruine vlekken in het ondergoed.

Naar de dokter?

Vaginale infecties geven klachten zoals branderigheid, heftige jeuk, pijn bij aanraken, en afscheiding met andere geuren en kleuren. Ga in dat geval naar de huisarts. Zonder deze andere klachten is afscheiding vrijwel altijd 'normaal'. Onnodige behandeling met antibiotica of vaginale spoelingen veroorzaken vaak verstoring van de normale zuurgraad en bacterie-flora, waardoor juist infecties ontstaan."

3. Na bijvoorbeeld chemo of tijdens de overgang worden de slijmvliezen droger, hetgeen vrijen bemoeilijkt. Zijn er - naast het gebruiken van een glijmiddel - andere tips om een droge vagina te verhelpen?

"Voor het vochtig worden van de vagina is seksuele opwinding noodzakelijk. De opwinding geeft zowel zwellingen als vochtafscheiding. Zonder deze opwindingreacties is gemeenschap eigenlijk niet goed mogelijk, ook niet met glijmiddel. Het is verstandig om dan een andere manier van vrijen te kiezen, zodat er geen irritatie optreedt.

Seks na de menopauze

Vanaf de menopauze kan het nodig zijn voor  vrouwen om  langer en meer gevarieerd (oraal, manueel) gestimuleerd te worden voordat de seksuele opwindingreactie ontstaat. Bij dunner worden van de slijmvliezen na de overgang, met verlies van elasticiteit en droogheid, ook buiten het vrijen, kan crème met het vrouwelijk hormoon oestrogeen voor herstel zorgen. Hiermee moet worden doorgegaan, omdat de hormoonproductie niet meer terug komt.

Chemotherapie

Door chemotherapie ontstaat soms ook een kunstmatige overgang. De behandeling van seksuele klachten hangt dan ook samen met de onderliggende ziekte. Door chemotherapie zal meestal het testosteron- en oestrogeengehalte ook zijn verlaagd waardoor de opwinding niet goed op gang komt. Vrouwen die gemeenschap willen kunnen dan kiezen voor een bevochtigingsgel, deze hecht zich wat langer aan de vaginawand."

4. Sinds de documentaire 'beperkt houdbaar' van Sunny Bergman is de designervagina een begrip. Zijn er normale schaamlippen? En wat zijn redenen voor cosmetische chirurgie?

"De grootte van de schaamlippen en de verhouding tussen de binnenste en buitenste schaamlippen zijn verschillend bij alle vrouwen, zoals ook alle andere lichaamsdelen. Bij volwassen vrouwen is het normaal dat de binnenste lippen te zien zijn tussen de buitenste.

Meten is weten

Door gynaecologen is bij een grote groep vrouwen gemeten hoe lang de binnenste schaamlippen zijn. Statistisch is daaruit geconcludeerd, dat langer dan 4 centimeter weinig voorkomt. Uit onderzoek bleek bovendien dat klachten van vrouwen over het algemeen niet samenhingen met de grootte van hun schaamlippen; behalve als ze groter waren dan 4 centimeter. Deze grens wordt door gynaecologen aangehouden voordat tot operatief ingrijpen wordt overgegaan.

Schaamlippen verkleinen

Vrouwen melden verschillende redenen om hun schaamlippen te willen laten verkleinen, bijvoorbeeld last bij fietsen, of klemraken bij het dragen van strings. Soms schamen ze zich als de binnenste lippen te zien zijn als ze met gespreide benen staan; dit wordt 'cameltoe' genoemd. De zichtbaarheid wordt natuurlijk groter door de huidige gewoonte om het schaamhaar volledig weg te scheren.

Het zichtbaar zijn van de binnenste schaamlippen is volkomen normaal. Het betreft dan ook niet meer dan de 'mode', opvattingen over wat mooi en gewenst is. De klachten zijn meestal te voorkomen door ander ondergoed te dragen, een ander fietszadel te kopen en te stoppen met slechte gewoontes in de dagelijkse verzorging."

5. Je ondergoed strijken, tampons met yoghurt: er doen allerlei geruchten de ronde over het voorkomen van vaginale ongemakken. Welke klachten komen jullie het meest tegen en welke tips werken nu echt?

"Pijnklachten bij penetratieseks, overgevoeligheid, branderigheid, jeuk en afscheiding worden regelmatig gemeld. Het grootste deel van deze klachten wordt veroorzaakt door gemeenschap zonder voldoende opwinding, door wassen met zeep of andere producten, spoelen, poetsen en boenen, het veelvuldig gebruik van inlegkruisjes en het dragen van strakke en schurende kleding.

Soms zijn de klachten te wijten aan infecties, waaronder candida ('schimmel'), of bacteriële vaginose (gardnerella), die beiden te maken hebben met verstoring van de normale zuurgraad en sommige soa’s, zoals chlamydia, trichomonas.

Het veranderen van de dagelijkse verzorging is dan ook het belangrijkste advies. Toiletgedrag is daar een klein onderdeel van. Veel vrouwen vinden het moeilijk om niet meer te wassen met (ook speciale) zeep en te stoppen inlegkruisjes te gebruiken. Ze ervaren dat als 'vies', terwijl het juist veel gezonder is.

Yoghurt

Aanwezige infecties moeten worden onderzocht, eventueel gekweekt en behandeld met medicijnen, in de vorm van vaginale crème of zetpillen, of antibiotica.

Yoghurt is niet bewezen zinvol; beweerd wordt dat het zou kunnen helpen om de zuurgraad te herstellen en de goede bacteriën, die de vagina beschermen tegen infecties, terug te brengen. Meestal gaat dat gewoon vanzelf, als het lichaam daar de kans voor krijgt."

9 Comments

Door A. Janssen (niet gecontroleerd) op ma, 15-2-2016 - 09:17

ik heb lichen sclerose en atrofie van de vulva maar vindt hier niets van in het artikel, jammer

Door Femke (niet gecontroleerd) op vr, 12-2-2016 - 13:31

Jullie schrijven over Lichen Sclerose , wat doen jullie daaraan?

Door Geeske (niet gecontroleerd) op vr, 12-2-2016 - 09:13

Had toch zeker wel verwacht dat hier aandacht besteed zou worden aan de ziekte : Lichen sclerosus. Veel vrouwen tobben met jaren lange ellende waarvoor de huisarts dan maar weer een ander zalfje voorschrijft. gelukkig had ik 1x een vrouwelijke en die zag het meteen.
Dermatoloog zag het ook meteen ; hoefde geen biopt te nemen. Met hormoonzalf goed onder controle te houden maar je komt er helaal nooit meer van af.

Door S'IRENE (niet gecontroleerd) op vr, 12-2-2016 - 09:03

wat lees ik nOU?

een boek van Goedele over de vagina kost...69,50 euro??? vandaar die villa in het Vlaamse...

wat een mesjogge, ultra commercieel bedrag voor een kutbabbel

dames laat u niet gek maken: geniet en zorg goed voor uw pret-orgaan!

Door tiny.ghijsen@gm... (niet gecontroleerd) op do, 14-1-2016 - 17:08

Ik mis ook voorlichting over lichen sclerose, mijn huisarts herkende het ook niet. Jammer, want het schijnt best vaak voor te komen volgens de gyneacoloog,
waar ik uiteindelijk terecht kwam. (niet op advies van mijn huisarts)

Door Anonymous (niet gecontroleerd) op do, 14-1-2016 - 11:55

Inderdaad heel vervelend dat er (weer) niet ingegaan wordt op de huidziekte lichen sclerose. Het kan veel narigheid voorkomen door goede voorlichting en juist dat wordt niet gegeven.

Door tonny dittmar (niet gecontroleerd) op ma, 11-1-2016 - 12:22

er is niet geschreven over lichen sclerose. dat is een huid ziekte waar vrouwe aan lijden zonder dat de huis arts dit weet.
de dermatoloog herkent dit heel snel,soms met een biopt.
ik heb jaren lang getopt en steeds medicijnen voor candida.
maar een keer naar de dermatoloog en goede behandeling.
als het niet tijdig gezien wordt is er kans op huidkanker aan de vagina

Door Hadibolus (niet gecontroleerd) op zo, 10-1-2016 - 14:44

Ik mis de variant die kan uitdraaien op kanker. Zelf had ik heel veel jeuk en afscheiding. Ook bleken mijn schaamlippen helemaal wit te worden. Ik ben hiervoor behandeld met een hormonale zalf en ben een hele tijd onder contrôle moeten blijven van de gynaecoloog. Mocht ik weer jeuk krijgen of wondjes die niet dicht willen gaan moet ik me direct weer melden bij de gynaecoloog. Ik was dus gelukkig op tijd.

Door Anoniem (niet gecontroleerd) op zo, 10-1-2016 - 10:18

Een goed samengevat stuk. Ik vind het een beetje jammer dat er geen aandacht is voor een aandoening als Lichen Sclerose. Veel vrouwen lijden hieraan en het ken een grote invloed hebben.