'Nu Josien een beetje is aangekomen, denkt ze dat alles voor niets was'

Lisette de Jong is voedingswetenschapper, leefstijlcoach en auteur, gespecialiseerd in metabole gezondheid, ADHD en autisme. Ze schrijft maandelijks in Plus Gezond een column.

“Ik stop ermee! Het lukt toch niet.” Josien heeft tranen in haar ogen. Twee maanden geleden is deze 40-jarige communicatieadviseur gestart met het leefstijlprogramma CooL. Ze wilde gezonder gaan eten, weer gaan sporten en minstens vijftien kilo afvallen. Dat pakte ze rigoureus aan. Traktaties sloeg ze af, koekjes gingen achter slot en grendel, doordeweeks dronk ze geen alcohol meer. Drie avonden per week ging ze naar de sportschool en ze wandelde wekelijks met andere CooL-deelnemers. Na zes weken was ze vijf kilo kwijt. Maar toen kwam er een reorganisatie op haar werk. Ze lag nachten te piekeren en maakte lange dagen om te laten zien hoe gemotiveerd ze was. Door de stress begon ze weer koekjes te eten, ’s avonds was ze te moe om te sporten en al snel zat er weer twee kilo aan.

Nu zit ze tegenover me als een hoopje ellende. “Ik heb geen ruggengraat!” Josien denkt wel vaker zwart-wit. Volgens psychologen is dat een trucje van het brein om je minder angstig te voelen. Door dingen in hokjes te stoppen, lijkt de wereld overzichtelijker. Maar in dit geval helpt dat niet, gedrag veranderen gaat nu eenmaal met vallen en opstaan. Het goede nieuws is dat je je hersenen kunt trainen om in grijstinten te denken. Bijvoorbeeld door de 80/20 regel toe te passen: als je voor 80 procent goed bezig bent, mag je jezelf voor 20 procent iets gunnen waar je blij van wordt. Of door je af te vragen wat je tegen je beste vriendin zou zeggen als ze in jouw situatie zat. Voor anderen hebben we vaak meer begrip dan voor onszelf.

“Josien, weet je wat er met een ijsblokje gebeurt als je het opwarmt?” vraag ik. “Van min zeven naar nul graden verandert er schijnbaar niets, maar van binnen gebeurt er van alles, totdat het blokje ineens gaat smelten. Die drie kilo eraf is niet iets van de laatste zes weken. Alle stappen in de maanden daarvoor tellen mee, van je telefoontje naar mij tot je inschrijving bij de sportschool. Je inspanningen zijn niet in een keer verloren. Je bent gewoon even terug bij min twee graden. Heb je straks minder stress, dan pak je je goede gewoontes weer op en begint het ijsblokje weer te smelten.”

We spreken af dat ze maximaal twee koekjes per dag eet en verder gezonde keuzes maakt. Dat ze eens per week gaat sporten, en een tweede keer als ze zich fit genoeg voelt. Dat ze tegen zichzelf zegt dat stress hebben mag. Er verschijnt een lach op haar gezicht: “Dus als ik dit doe, ga ik weer smelten?”

Zeker weten, waarschijnlijk net als ze het niet verwacht.

Deze column verscheen eerder in Plus Gezond januari 2026. Abonnee worden van het blad? Dat doe je in een handomdraai.