Ouder worden en het geheugen

De fabel: De hersenen krimpen bij het stijgen van de leeftijd en daardoor gaat het geheugen vanzelf achteruit.

De deskundige
Neuroloog-anatoom Gert Holstege van het Universitair Medisch Centrum Groningen onderzocht de hersenen van de op 115-jarige leeftijd overleden Hendrikje van Andel-Schipper, destijds de oudste mens ter wereld. Hij zegt: “Het idee dat de grijze massa hoe dan ook krimpt als je ouder wordt, is absoluut niet juist. Dat hebben we met ons onderzoek voor eens en voor altijd wetenschappelijk aangetoond. De hersenen van mevrouw Van Andel waren vergelijkbaar met die van iemand van 60 jaar: vrijwel onbeschadigd. Ze had helemaal geen aderverkalking. Van die kwaal is altijd gedacht dat je het onherroepelijk krijgt op oudere leeftijd. Het ontbreken van aderverkalking is essentieel voor gezonde hersenen. De meeste hersenproblematiek, ook het merendeel van dementie, heeft daarmee te maken. We hebben bovendien het geheugen van mevrouw Van Andel verschillende keren getest toen zij al op hoge leeftijd was. Haar geheugen was fantastisch; op bijna alle tests scoorde ze als een 50- tot 60-jarige. Dat je geheugen vanzelf achteruitgaat met het stijgen van de leeftijd, is dus helemaal van tafel. Het is niet zo. Punt.”

De feiten
Steeds minder ouderen lijden aan ‘leeftijdgerelateerd geheugenverlies’. Tussen 1993 en 2002 daalde het percentage 70-plussers met geheugenproblemen van 12,2 naar 8,7 procent, blijkt uit onderzoek van de universiteit van Michigan. De verklaring is dat hedendaagse 70-plussers beter zijn opgeleid dan vorige generaties en daardoor een gezondere leefstijl hebben. Ook laten zij zich vaker tijdig behandelen voor hoge bloeddruk en hoog cholesterol, waardoor ze minder kans hebben op hart- en vaatziekten (iets wat ook gezondere vaten betekent in de hersenen).

Dit kunt u doen om klachten te voorkomen

  • Houd uw hersenen scherp met geheugentraining of andere hersengymnastiek. Van sudoku’s en braingames tot internetten: als u geestelijk inspannende dingen doet, stimuleert u de aanmaak van nieuwe verbindingen in de hersenen. 
  • Ga geregeld zwemmen, lopen en fietsen. Bewegen helpt niet alleen geheugenverlies te voorkomen, het kan zelfs de klok terugdraaien, blijkt uit toonaangevend onderzoek. De betere toevoer van zuurstofrijk bloed naar de hersenen stimuleert de aanmaak van nieuwe hersencellen en verbindingen. 
  • Zorg voor een goede nachtrust. Te weinig slaap tast uw geheugen en concentratie aan. 
  • Doe alles wat helpt om hart- en vaatziekten te voorkomen: rook niet, beweeg geregeld, wees matig met alcohol, zorg voor een gezond gewicht en eet gezond. Essentieel voor gezonde hersenen zijn omega-3 vetten in vette vis. 
  • Onderneem iets nieuws. Neem een hobby, leer een vreemde taal of maak een reis door een onbekend land. Nieuwe ervaringen bouwen nieuwe verbindingen op tussen de hersencellen.

Wanneer moet u naar de dokter?
Als u zich zorgen maakt over uw geheugen. En als u te maken hebt met risicofactoren die kunnen leiden tot hart- en vaatziekten, zoals stress, slaapproblemen en overgewicht. Volgens de American Heart Association is het verstandig om elk jaar je bloeddruk te laten meten, elke drie jaar de bloedsuiker, en elke vijf jaar het cholesterol. Dit alles om uw bloedvaten – dus ook die in de hersenen – gezond te houden.

Last van stress? Zorg voor ontspanning, want daarmee houdt u uw hersenen gezond. Als het stresshormoon cortisol langdurig verhoogd is, tast dit het deel van de hersenen aan dat zorgt voor het opslaan van nieuwe feiten in het geheugen.

Haal meer uit uw geheugen:  www.plusonline.nl/geheugen

Bron(nen):