En dit kan je ertegen doen
Even iets bestellen is snel gebeurd. Een paar klikken en die nieuwe pan, jas of lamp is onderweg. Dat is handig, maar het heeft ook een keerzijde, want webshops zijn steeds slimmer geworden in het verleiden van klanten. Daardoor ben je soms veel geld kwijt aan onnodige aankopen.
„Alles in een webshop is erop gericht om je te laten kopen, of om gegevens over je te verzamelen zodat ze je later opnieuw kunnen beïnvloeden”, zegt e-commerce-expert Chantal Schinkels, auteur van Het Koopinfuus. „Er zit echt wetenschap achter. De trucs zijn zo doortrapt dat zelfs ik er soms nog in trap, terwijl ik weet hoe ze werken.”
Voor Plusonline geeft Schinkels een inkijkje in de bekendste trucs, en tips om je ertegen te wapenen.
Truc: inspelen op gevoel
„Online winkels willen je een fijn gevoel geven”, zegt Schinkels. „Daar hebben ze allerlei subtiele middelen voor. Ze gebruiken bijvoorbeeld vaak geen euroteken bij hun prijzen. Onderzoekers hebben ontdekt dat mensen minder ‘betaalpijn’ voelen als dat teken ontbreekt.”
Achteraf betalen is ook een manier om in te spelen op die ‘betaalpijn’. „Je krijgt direct het prettige gevoel van iets nieuws kopen, terwijl het vervelende deel, de rekening, pas later komt”, legt Schinkels uit.
Zelfs kleine dingen als een groen vinkje bij je adresgegevens of vrolijke confetti in het winkelmandje zijn bewust gekozen. „Daarmee wordt je beloningssysteem in de hersenen geactiveerd”, aldus Schinkels. „Je krijgt een prettig gevoel en gaat makkelijker door naar de volgende stap.”
Wat helpt tegen deze truc?
Wacht een dagje voordat je tot aankoop overgaat en kies liever niet voor achteraf betalen. Door meteen te betalen, voel je beter wat je daadwerkelijk uitgeeft.
Truc: persoonlijke webshop
Webwinkels onthouden waar je naar keek. „Als twee mensen voor het eerst een webshop bezoeken, is alles hetzelfde”, zegt Schinkels. „Maar de tweede keer kunnen de homepage en de producten die in beeld komen al anders zijn, afgestemd op wat je eerder hebt bekeken.”
Dat maakt de verleiding extra effectief. Wie eerder naar wandelschoenen keek, krijgt die later opnieuw te zien. Of vergelijkbare producten. Zo lijkt het alsof de webshop precies begrijpt wat je zoekt. „Dit geldt ook voor online advertenties”, verklaart Schinkels. „De schoenen komen overal terug, waardoor je regelmatig in de verleiding komt erop te klikken en ze toch aan te schaffen.”
Wat helpt tegen deze truc?
Accepteer zo min mogelijk cookies. Dat kost soms wat extra klikwerk, maar het beperkt wel hoeveel gegevens een webshop over je verzamelt. Verwijder apps van winkels van je telefoon.
Truc: kopen met één klik
Een van de slimste trucs van webshops is dat ze kopen zo makkelijk mogelijk maken. Met opgeslagen adresgegevens, bewaarde bank- of creditcardgegevens of achteraf betalen is de aankoop met één druk op de knop gedaan. „Als alle blokkades zijn weggehaald, geef je sneller toe aan een impuls”, zegt Schinkels. „Een paar extra stappen kunnen ervoor zorgen dat je nog even nadenkt voordat je daadwerkelijk tot aanschaf overgaat.”
Wat helpt tegen deze truc?
Laat websites je gegevens niet onthouden. Sla geen betaalgegevens op en vink opties als ‘gegevens bewaren’ uit. Kies liever ook niet voor achteraf betalen. Hoe meer handelingen je zelf moet doen, hoe kleiner de kans op een impulskoop.
Truc: Korting?
Bijna elke webshop lokt met korting. Bijvoorbeeld bij inschrijving voor de nieuwsbrief, of zelfs met een aftellende klok, waarbij de korting nog maar eventjes geldt. „Die timers vind ik zelf het irritantst”, zegt Schinkels. „Vaak is het helemaal geen tijdelijke aanbieding en begint de teller gewoon opnieuw. Korting zorgt ervoor dat je sneller tot aankoop overgaat omdat je denkt dat het een goede deal is. Zeker als er tijdsdruk op zit.”
Een inschrijving op de nieuwsbrief zorgt ervoor dat winkels je regelmatig benaderen met herinneringen, extra aanbiedingen of producten die je eerder hebt bekeken. Ook gratis verzending vanaf een bepaald bedrag is zo’n slimme methode. Wie nog net een paar euro tekortkomt, voegt sneller iets extra’s toe aan de bestelling.
Dan is er nog Black Friday. Veel mensen denken dat ze dan automatisch de beste deals krijgen, maar volgens Schinkels is dat lang niet altijd zo. „Ik heb het jarenlang gevolgd, en vaak zijn producten in andere periodes even duur of zelfs goedkoper.”
Wat helpt tegen deze truc?
Laat je niet opjagen door een timer of een tijdelijke korting. Vaak zijn de verzendkosten maar een paar euro, dus koop niet iets duurs extra alleen om gratis verzending te krijgen. Schrijf je uit voor nieuwsbrieven van winkels waar je zelden bestelt.
Truc: Beslis snel!
Meldingen als ‘nog maar twee op voorraad’, ‘de laatste aankoop was tien minuten geleden in Aalsmeer’ of ‘al 80 procent uitverkocht’ moeten het gevoel van haast oproepen. Je denkt snel te moeten toeslaan, om niet achter het net te vissen.
„Soms klopt die informatie, maar vaak ook niet”, zegt Schinkels. „Soms zetten winkels zelfs een productvariant erbij die niet echt verkrijgbaar is, bijvoorbeeld in een andere kleur, en dan staat erbij dat die is uitverkocht. Zo lijkt het alsof het product enorm populair is. Dat speelt in op ons gevoel van FOMO: de angst om iets mis te lopen. En dat werkt.”
Wat helpt tegen deze truc?
Neem zulke meldingen met een korrel zout. Sluit de site af en zoek hetzelfde product eens op bij een andere aanbieder.
Truc: neem ook...
Bij veel aankopen krijg je meteen extra producten voorgeschoteld. Koop je schoenen, dan verschijnt beschermspray. Bij een lamp wordt direct een passende lichtbron aangeraden. Of je krijgt de mededeling ‘anderen kochten ook’ als je iets in je mandje stopt.
„Webwinkels willen graag zo veel mogelijk omzet maken”, waarschuwt Schinkels. „Dit zijn vooral manieren om je bestelling groter te maken. Ook zijn het vaak producten waar een hogere marge op zit. Het voelt als een aanbeveling, maar het is gewoon een verkooptechniek.”
Wat helpt tegen deze truc?
Vraag jezelf af of je het extra product echt nodig hebt en of je het ook zou kopen als het niet werd voorgesteld.
Truc: social media weten álles
„Facebook, Instagram en andere platforms verzamelen enorme hoeveelheden informatie over hun gebruikers”, waarschuwt Schinkels. „Op basis van wat je bekijkt, hoe oud je bent, waar je woont en waar je belangstelling voor toont, kunnen ze advertenties heel gericht tonen. Ze weten je zwakke plek te vinden. Dat gebeurt extra makkelijk op momenten waarop je moe bent, je niet lekker voelt of gedachteloos door je telefoon scrolt. Dan koop je snel iets wat je anders niet zou aanschaffen.”
Wat helpt tegen deze truc?
Ga niet gedachteloos scrollen als je moe of somber bent en breng minder tijd door op sociale media als je merkt dat je daar gevoelig voor bent.
Zo bescherm je jezelf tegen onnodige online aankopen
- Accepteer zo min mogelijk cookies.
- Schrijf je uit voor nieuwsbrieven van winkels.
- Verwijder winkelapps van je telefoon.
- Sla geen betaalgegevens op in webshops en kies liever niet voor achteraf betalen.
- Laat websites je adresgegevens niet onthouden.
- Laat aankopen een paar dagen in je winkelmandje staan en bedenk dan of je het product nog steeds wilt hebben.
- Vergelijk prijzen altijd bij meerdere aanbieders.
- Koop niets extra’s alleen om gratis verzending of korting te krijgen.
- Scroll minder op sociale media, zeker als je moe of somber bent.
