Van honing tot huisarts: dit werkt bij acute of chronische hoest
Hoesten is vervelend, zeker als het je ’s nachts wakker houdt. Toch is hoesten vaak nuttig: je lichaam verwijdert er slijm, stof en ziekteverwekkers mee uit de luchtwegen. Maar wat helpt nu echt tegen een flinke hoest of aanhoudend kuchje?
Niet elke hoest is hetzelfde. Bij een droge hoest (prikkelhoest) komt er geen slijm mee naar boven. Je hebt vooral een kriebel in de keel en moet vaak hoesten zonder dat het oplucht. Dit zie je bijvoorbeeld bij een virusinfectie of als je luchtwegen nog gevoelig zijn na verkoudheid. Bij een productieve hoest komt er wel slijm los. Dat noemen we ook wel hoesten met vastzittend slijm. Je lichaam probeert het slijm uit de luchtwegen te verwijderen. Voldoende drinken kan helpen om het slijm dunner te maken, zodat je het makkelijker ophoest. Hoestonderdrukkers zijn bij zo'n productieve hoest niet wenselijk, omdat ze het ophoesten van slijm juist kunnen remmen.
Acute hoest kan tot 8 weken aanhouden
Acute hoest is vervelend, maar meestal onschuldig. Bij verkoudheid of griep duurt zo'n hoestje meestal één tot drie weken. Soms blijf je na een virusinfectie nog lang een prikkelhoest houden. Zelfs als dat tot acht weken aanhoudt, kan dat nog passen bij normaal herstel van geïrriteerde luchtwegen. Dat is hinderlijk, maar meestal niet gevaarlijk.
Wat kun je zelf doen tegen hoesten?
Hoestdranken en keelpastilles van de drogist zijn niet bewezen effectief en genezen de oorzaak van de hoest niet. Ze kunnen de keel wel tijdelijk verzachten, een beschermend laagje achterlaten of het slijm iets dunner maken. Daardoor voelt je keel minder schraal en kan de hoestprikkel tijdelijk afnemen. Het effect is vaak kortdurend.
Wat helpt?
- Een lepel honing: honing verzacht de keel en kan de hoestprikkel verminderen (niet geschikt voor kinderen onder 1 jaar).
- Voldoende drinken: vocht houdt slijm dunner en makkelijker ophoestbaar.
- Kamillethee: kan prettig zijn bij een geïrriteerde keel.
- Vermijd prikkels zoals rook, alcohol, sterke koffie en pittig of kruimelig eten.
- Schraap je keel zo min mogelijk: dat houdt de irritatie juist in stand.
- Heb je veel neus- of bijholteklachten? Dan kan spoelen met zout water of stomen verlichting geven.
Wanneer is het chronische hoest?
Hoest je langer dan acht weken, dan is het chronische hoest. Mogelijke oorzaken zijn astma, aanhoudende neus- of bijholteproblemen, reflux (maagzuur), bepaalde medicijnen of een overgevoelige hoestzenuw. In dat geval is het verstandig je huisarts te raadplegen.
Helpt codeïne?
Soms schrijft een arts een hoestonderdrukkend middel voor, zoals codeïne. Dat remt de hoestreflex via het hoestcentrum in je hersenen. Het kan bij hardnekkige, chronische hoest tijdelijk verlichting geven. Bij gewone, acute hoest wordt het meestal niet standaard geadviseerd. Codeïne kan bijwerkingen geven, zoals sufheid en verstopping, en is niet voor iedereen geschikt.
Wanneer naar de dokter?
Neem contact op met je huisarts bij benauwdheid, bloed ophoesten, onverklaard gewichtsverlies, pijn op de borst of als je twijfelt over je klachten. Blijft je hoest langer aanhouden dan acht weken of maak je je zorgen? Dan is het altijd verstandig om even naar de dokter te gaan.
- Thuisarts
- NHG
- RIVM
- Farmacotherapeutisch Kompas