Jicht: ontstoken gewrichten

Wat gebeurt er tijdens een jichtaanval?

Heb je ineens een opgezette, warme grote teen die vreselijk zeer doet? Dan zou je te maken kunnen hebben met je eerste jichtaanval. Bij deze reumatische aandoening raken één of meerdere gewrichten ontstoken door urinezuurkristallen.

Wat is jicht?

Jicht (oftewel: Artritis urica) is een reumatische aandoening. Het kan ontstaan als er te veel urinezuur in je bloed zit. Urinezuurkristallen hopen zich dan op in de gewrichten of langs pezen, waardoor deze ontsteken en pijn gaan doen.

Ongeveer 17 op de 1000 mensen hebben jicht. Het komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. Waarom dat zo is, is niet bekend. Jicht ontstaat meestal na het 40e levensjaar en wordt daarom wel als een 'oude mannen-ziekte' gezien. Toch kun je ook op jonge leeftijd jicht krijgen.

Oorzaken van jicht

In sommige voedingsmiddelen zit de stof purine. Je lichaam maakt deze stof bovendien aan bij de afbraak van cellen. Purine wordt afgebroken tot urinezuur. Urinezuur is een afvalproduct van de stofwisseling. Normaal wordt urinezuur opgenomen in het bloed en afgevoerd door de nieren. Vervolgens plas je het uit.

Maak je te veel urinezuur aan of gaat er iets mis met de afvoer, dan loopt het urinezuurgehalte in het bloed op. Heb je een verhoogd urinezuurgehalte, dan kan het urinezuur uitkristalliseren. Er ontstaan dan urinezuurkristallen die neerslaan in de gewrichten en andere weefsels. Die urinezuurkristallen zorgen voor een hevige ontstekingsreactie, met pijnlijke gewrichten tot gevolg. Niet iedereen met een teveel aan urinezuur heeft daar last van, slechts één op de tien mensen met een verhoogd urinezuurgehalte krijgt jicht.

Probleem met nieren

De meestvoorkomende oorzaak van jicht is een probleem met de nieren, waardoor de nieren onvoldoende urinezuur afvoeren. Bij medicijn- en alcoholgebruik kunnen de nieren soms ook te weinig urinezuur afvoeren. Daarnaast maken sommige mensen te veel urinezuur aan door een zeldzame, aangeboren stofwisselingsziekte, psoriasis, kanker of chemotherapie, overgewicht of alcoholgebruik.

Risicogroepen

Het is nog niet duidelijk waarom de een wel jicht krijgt bij een verhoogd urinezuurgehalte en de ander niet. Mogelijk spelen erfelijke factoren hierbij een rol: in sommige families komt jicht veel voor.

Mensen met overgewicht, een te hoge bloeddruk of hart- en vaatziekten lopen een groter risico op jicht. Er is te weinig bewijs dat voeding jicht veroorzaakt, maar als je eenmaal jicht hebt, kan bepaalde voeding wel je kans op een jichtaanval verhogen.

Symptomen bij een jichtaanval

Bij een jichtaanval heb je hevige pijn in een of meerdere gewrichten. De pijn kan in korte tijd komen opzetten. Door de ontsteking zijn de aangedane gewrichten dik, warm en rood. De eerste aanval treft vaak de grote teen. Ook je pezen, slijmbeurzen en de gewrichten van je enkels, knieën, polsen of vingers kunnen getroffen worden door een jichtaanval.

Sommige patiënten krijgen daarnaast jichtknobbels (ook wel tophi of tofi). Dat zijn onderhuidse knobbeltjes die bestaan uit neergeslagen kristalletjes. De urinezuurkristallen kunnen bovendien tot nierstenen leiden.

Je kunt eenmalig een aanval van jicht krijgen, maar de jichtaanvallen kunnen ook telkens terugkeren. Heb je meer dan twee keer per jaar zo’n aanval die voorkomt in meerdere gewrichten, dan spreken we van chronische jicht. Chronische jicht komt voor bij mensen die al jong jicht kregen en een verhoogd urinezuurgehalte in het bloed houden, bijvoorbeeld omdat de jicht niet goed behandeld is. Ook ouderen met een verminderde nierfunctie die plaspillen slikken en mensen die bepaalde medicatie gebruiken na een orgaantransplantatie kunnen chronische jicht krijgen.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Voor het stellen van de diagnose, is een combinatie van onderzoeken nodig:

  • Anamnese: arts inventariseert je klachten.
  • Bloed- en eventueel urineonderzoek.
  • Punctie waarbij wat vocht uit het ontstoken gewricht gehaald wordt, zodat de arts dit onder de microscoop kan onderzoeken op urinezuurkristallen.
  • Soms wordt ook de nierfunctie bekeken.
  • Soms een röntgenfoto om andere aandoeningen uit te sluiten.

Behandeling

Een jichtaanval gaat na één tot drie weken vanzelf over. Aangedane gewrichten kun je hoog leggen en regelmatig koelen. Doe rustig aan, maar ga weer bewegen als de pijn wat minder is geworden zodat de gewrichten soepel blijven. Zorg ervoor dat je je gewrichten niet overbelast.

Om de pijn en ontsteking te remmen, kun je NSAID’s gebruiken. Vanwege de bijwerkingen schrijven artsen ook wel andere ontstekingsremmers voor zoals corticosteroïden of colchicine. Daarnaast zijn er medicijnen die het urinezuurgehalte verlagen.

Voeding

Als je vaker jichtaanvallen hebt, helpt het om weinig alcohol te drinken en juist veel water te drinken. Mocht je overgewicht hebben, dan is het verstandig om wat af te vallen. Pas ook op met voedingsmiddelen waar veel fructose in zit.

Vroeger werd er wel een purinebeperkt dieet voorgeschreven, maar bij chronische jichtaanvallen werken medicijnen toch beter. Het effect van minder purine binnenkrijgen is nog niet duidelijk. Krijg je wel het advies om een purinebeperkt dieet te volgen, dan is het slim om een diëtist in de arm te nemen. Het is onverstandig om zelf te gaan experimenteren met je eetpatroon.

Reactie toevoegen

10 Comments

Door H bastin (niet gecontroleerd) op vr, 26-8-2016 - 09:52

Geen

Door Marlies Sweere (niet gecontroleerd) op ma, 22-8-2016 - 17:30

Ik zelf gebruik al jaren Zevenblad, waar ik druppels van maak ( fijn snijden, op wodka zetten, na een paar dagen met de staafmixer erdoor en in donkere fles bewaren)
Zevenblad heet in het Duits: Jichtkraud....
Je kunt het ook heel goed als kruid gebruiken in plaats van peterselie.. Ik heb het wel eens gefrituurd en verkruimeld over gerechten gestrooid...

Door Ton Hoff (niet gecontroleerd) op ma, 22-8-2016 - 16:49

Slikt u de medicatie alleen als u last heeft van een jicht-aanval of dagelijks. Zijn er bijwerkingen bekend van Colchicine en allopurinol?
Een goede gezondheid gewenst!

Door K.C.Prinsen 22... (niet gecontroleerd) op ma, 22-8-2016 - 16:20

Als je het eenmaal hebt dan helpt inderdaad diclofinac goed maar om het voor te zijn gebruik ik Naturpure Alkalische druppels of Alka druppels dit zijn ook basische druppels dagelijks deze dragen bij tot een gezond zuur - base evenwicht.
Te verkrijgen in de Gezondheids Winkel op natuurlijke basis

Door R.S. van Wageningen (niet gecontroleerd) op zo, 21-8-2016 - 22:32

15 kersen per dag kunnen de pijn aanzienlijk verlichten. Vers of uit een pot, dat maakt niet uit. Probeer het maar, je zult verbaasd zijn.

Door John wanten (niet gecontroleerd) op zo, 21-8-2016 - 11:51

Hallo, Jicht.
Ik wens het niemand, ben ervaringsdeskundige!
Colchicine,0,5 mg. 2st, per dag + allopurinol 300 mg. 1st. per dag.
Werkt prima en zo goed als geen bijwerkingen.
Groet,
John Wanten ☺.

Door fpo (niet gecontroleerd) op zo, 21-8-2016 - 11:37

Ik zal de info nog wat verder aanvullen voor wat betreft de werkelijke oorzaken. Uiteraard zitten die in de huidige voedingsgewoonten. Wat jicht heel gemakkelijk kan doen opvlammen, is:
- koffie
- alcohol
- alle soorten suikers
- varkensvlees.
Dit zijn de voornaamste oorzaken van een jichtaanval. Omdat jicht onder dezelfde paraplu valt die "reuma" heet, zijn de aanwijzingen bijna gelijkluidend. Altijd als eerste de voeding ompolen tot een veel gezondere voeding. het lichaam heeft al veel teveel jaren te verduren gehad dat ons voedsel ernstig is aangetast in kwaliteit. daarom zijn de afvalstoffen die eruit ontstaan, veel schadelijker dan ooit geweest was, toen de voeding nog niet zo volgepropt werd met chemische stoffen en kapot bewerkt, waardoor essentiële voedingsstoffen gemist worden.
Het is maar de vraag wat men wenst: een pilletje + blijvende problemen houden in het lichaam (lekker makkelijk), of het lichaam heel serieus nemen, ernaar luisteren wat het werkelijk nodig heeft, en aan de voeding werken. De laatste optie is de meest gezonde!

Door Gulik (niet gecontroleerd) op zo, 21-8-2016 - 11:07

Om urinezuur versneld uit de gewrichten zoals polsen ellebogen en schouders af te drijven kan men het beste GIERST gaan gebruiken door b.v een eetlepel vol dagelijks bij je soep te voegen minimaal een maand volhouden en je zult merken dat je klachten verminderen of geheel verdwijnen.

Door Frans Schimmer (niet gecontroleerd) op zo, 21-8-2016 - 10:22

Het schijnt dat veel vis eten en rood vlees jicht kunnen veroorzaken (bij mij, man van 79 jaar). Ik neem bij een jichtaanval 2 of 3x een diclofenactablet in en dat is eigenlijk direct effectief.

Door Dick sytsma (niet gecontroleerd) op zo, 21-8-2016 - 09:29

Ik heb al jicht gekregen toen ik 29 was ben nu 63 met behulp van medicijnen gaat het wel maar heb er toch regelmatig last van