Slimme verlichting voor in huis

Goede verlichting maakt je huis veiliger en vergroot het woonplezier. Het reguleren van daglicht of het kiezen van de juiste lampen – van peertje tot armatuur – is soms wel een uitdaging. Deze tips brengen licht in de duisternis.

Een lichtplan maken is makkelijker gezegd dan gedaan. Waar komt de basisverlichting, zoals een plafondlamp of inbouwspot? Hoeveel functioneel licht is er nodig, op het bureau, boven werkblad en eettafel, bij de zithoek en naast het bed? En hoe wordt het sfeervol: met wandlampjes, een ­verlichte boekenkast of een plateau vol kaarsen?

Meer licht is – naarmate we ouder worden – wel zo prettig én noodzakelijk. Je kunt extra lampen aanschaffen, maar ook dimbare verlichting gebruiken. Ledlampen zijn energiezuiniger dan spaarlampen, gaan heel lang mee en de kleurtemperatuur is niet meer zo kil. Veel modellen zijn dimbaar – of dit inderdaad het geval is, staat aangegeven op de verpakking. Ook staan hierop ‘lumen’ (lichthoeveelheid), ‘kelvin’ (kleurtemperatuur – hoe lager het getal hoe warmer de lichtkleur) en ‘watt’ (vermogen, energieverbruik) vermeld. Doordat ledlampen zoveel zuiniger zijn, kun je de gloeilamp-watt niet vergelijken met de wattage van een led. Dat kan wel met lumen. Om erachter te komen hoeveel lumen je ouderwetse gloeilamp of halogeen uitstraalde, raadpleeg je een watt-lumentabel. Ter indicatie: 40 watt is 400 tot 500 lumen, 60 watt is 700 tot 800 lumen.

Lichtbronnen kun je (zelf) verbinden met een hub of gateway, een basisstation dat via wifi, internet of blue­tooth communiceert. Vervolgens ­bedien je de lampen met een afstandsbediening, tablet of smartphone. Dit werkt ook op afstand; vanaf het vakantieadres schakel je lampen in en uit – wel zo veilig. Als het niet lukt om zelf een lichtplan te maken, zoek dan ­online naar tools of laat je adviseren bij een verlichtingsspeciaalzaak (neem foto’s en plattegrond mee).

Meubels als lichtobject

Donkergekleurde muren en vloeren absorberen licht, wittinten laten een vertrek groter en lichter lijken. Maar let op: een glimmende of helderwitte wand of vloer kan het licht hinderlijk weerkaatsen. Om de zichtbaarheid te vergroten (en struikelgevaar te verminderen) is het verstandig om te werken met contrasterend gekleurde meubels en accessoires. Contrasten geven bovendien een spannend ­accent aan het interieur.  

Als we naar de woontrends kijken, zien we ronde goudkleurige lampen, fluwelen kappen en lampvoeten met botanische vormen; een groot verschil met de stoere, grijze industriële exemplaren van de afgelopen jaren. Ook meubels kunnen een lichtobject zijn, zoals een vitrinekast of wandmeubel met indirecte verlichting. Sfeervol en veiliger dan de staande lamp met losliggend snoer.

Privacy verzekerd

Overdag profiteer je zo veel mogelijk van het daglicht met semitransparante raambekleding, eventueel met een verduisterend gedeelte of gevoerde overgordijnen voor ’s avonds, tegen inkijk en kou. Anti-inkijkraamfolie laat daglicht door en passanten ­kunnen niet naar binnen kijken. Dit gaat natuurlijk wel ten koste van het uitzicht. Een half-transparant zelfklevend raamtextiel heeft dezelfde voordelen als folie, maar oogt luxer en belemmert overdag het uitzicht niet.  

Glaspaleis

Een ingrijpender manier om meer licht in huis te halen, is verbouwen. Het levert zeer waarschijnlijk een waardevermeerdering van het huis op en zorgt ongetwijfeld voor extra woongenot. Een dakkapel maakt van een stoffige zolder een fijne hobbykamer; vaak kan die in een dag en zonder vergunning geplaatst worden. De lichtinval van een dakkapelserre, met ramen aan de zij- en bovenkant, vraagt bijna om een schildersezel en verfpallet. Naast meer licht en ruimte vergroot een dakkapel of -raam de ventilatiemogelijkheden in huis.

Optimaal profiteren van licht en ruimte kan ook met een serre, tuinkamer of beschut balkon. Goed geïsoleerd (twee - of driedubbel) glas voorkomt warmteverlies; zonwerend glas of kunststof belet dat het binnen te warm wordt. Warmte- en licht­reducerende zonwering beschermt tevens tegen verkleuringen veroorzaakt door de zon. De extra ruimte geeft volop mogelijkheden: voor een grote eettafel waar kinderen en kleinkinderen aanschuiven. Of een binnentuin, met grote planten, een comfortabele fauteuil en het hele jaar door een buitengevoel.

Bron(nen):