Zout op de korrel

Gezonder gezouten?

Himalayazout, Keltisch zeezout, zwart zout en zelfs rookzout. Je ziet steeds vaker bijzondere zoutsoorten. Zijn ze gezonder dan gewoon keukenzout?

Zout bestaat voor minimaal 95 procent uit natriumchloride (NaCL). Het keukenzout en het wat fijnere tafelzout dat je thuis in de kast hebt staan, komt in Nederland uit steenzout (uit ondergrondse mijnen). Hiervoor pompt men water in onderaardse steenlagen, het zout lost op en wordt vervolgens onder vacuüm ingedampt.

Jodium

De gemiddelde Nederlander eet 7-10 gram zout per dag (mannen eten gemiddeld 9,9 gram en vrouwen 7,5 gram per dag), terwijl het advies is niet meer dan 6 gram zout (2,4 gram natrium) binnen te krijgen. Het meeste zout komt uit brood, maar de voedingsindustrie voegt ook veel zout toe aan andere levensmiddelen.

Te veel zout is niet gezond. Maar veel keukenzout heeft wel een gezonde toevoeging: jodium. Jodium is een spoorelement dat belangrijk is voor de productie van schildklierhormonen. Deze hormonen zijn nodig voor een goede groei, de ontwikkeling van het zenuwstelsel en de stofwisseling. De meeste Nederlanders krijgen voldoende jodium binnen via de voeding, maar dat geldt niet voor iedereen. Vandaar dat keukenzout en broodzout wordt verrijkt met jodium, te lezen op de verpakking of aan de naam (JOZO = jodiumhoudend zout). Als je geen brood eet, is het slim om gejodeerd zout te gebruiken. Andere voedingsmiddelen bevatten nauwelijks jodium, uitgezonderd zeevis en een beetje in eieren. En let op: alle bijzondere zoutsoorten in dit artikel bevatten geen of nauwelijks jodium.

Anders gezouten

In tegenstelling tot wat wel beweerd wordt, is kiezen voor Himalayazout of ander hip zout niet gezonder. Het bestaat net als gewoon zout ook grotendeels uit natriumchloride. En te veel daarvan is niet goed voor je nieren en hart.

Het verschil is dat deze bijzondere zouten na winning niet geraffineerd worden. Daardoor blijven de van nature aanwezige mineralen, zoals calcium en magnesium, behouden. En dat geeft het zout voor fijnproevers een bijzondere smaak of heeft een andere kleur en is daardoor geliefd in de keuken en op tafel. Maar die kleine hoeveelheid mineralen (circa 5 procent) zet weinig zoden aan de dijk, want je gebruikt er immers maar heel weinig van. Kortom, het is leuk, staat heel culi maar voor je gezondheid kun je nog steeds het beste niet te veel zout gebruiken.

Fleur de sel

Dit noemt men de kaviaar onder de zoutsoorten en is vaak favoriet bij chefkoks. Dit zeezout wint men aan de oppervlakte van een zoutpan in Guérande in Frankrijk. Dat kan alleen bij de juiste weersomstandigheden, een bepaalde temperatuur van het water en zoutbalans in het water. Onder de ideale omstandigheden vormt zich aan de oppervlakte van het zeewater kortstondig een dun vliesje van zout. Dat wordt handmatig van het oppervlak geschept en gedroogd in de zon. Dit zout is te duur om mee te koken en gebruik je dus voor de finishing touch van een gerecht.

Himalayazout

Dit zout uit het Himalayagebergte is miljoenen jaren oud en ondergaat na winning geen enkele bewerking. Dit zuivere zout heeft een verfijnde en milde smaak, dankzij de sporen van verschillende mineralen en spoorelementen. Zowel in brokken, grof als gemalen verkrijgbaar.

Keltisch zeezout

Zeezout met een natuurlijk grijze kleur. Het komt, net zoals Fleur de sel, uit de Guérandestreek. Het wordt met de hand gewonnen volgens oude Keltische tradities. Als het verder niet meer bewerkt wordt, houd je het Keltische zeezout over: zout met grote kristallen. Het is zelfs nog wat vochtig en kan daardoor niet zo goed in een zoutmolen. Er is ook gedroogd en gemalen Keltisch zeezout te koop.

Kaliumzout

Dit is een zoutmengsel waarin een deel van de natriumchloride is vervangen door kaliumchloride. Daardoor bevat dit mineraalzout 66-70 procent minder natrium dan gewoon keukenzout. Kalium in dit zout verlaagt het bloeddrukverhogende effect van natrium. Te koop bijvoorbeeld als Jozo bewust of Lo Salt. Het smaakt iets bitter.

Koosjer zout

Dit zout is gecontroleerd door een rabbijn en mag daarom deze naam dragen. Het is een typisch Amerikaans product, want zout is altijd koosjer. Meestal is dit natuurlijk zeezout, maar het kan elk willekeurig zout zijn. In Engelstalige recepten kun je het tegenkomen. Grof zeezout is een prima vervanger van dit zout.

Perzisch blauw

Zout met een prachtig wit-blauwe korrel en een milde smaak. Het wordt gewonnen in een zoutmijn in Iran. Waar de kleur vandaan komt, is onbekend.

Rookzout

Rookzout is gemaakt door zeezout te roken op hout, zoals berkenhout of elzenhout. Daardoor heeft het een echte rooksmaak. Er is ook rookzout te koop waaraan geen hout te pas is gekomen, daarin doen kunstmatige reukstoffen het werk.

Zwart zout

Voor zwart lavazout wordt zeewater in Hawaii opgevangen in meren met zwarte lavastenen. Door die lavastenen is het decoratief zwart zout in grove kristallen.

Zout met een unieke, zwavelachtige smaak is het zogenaamde Indiase zwarte zout, Kala Namak. Het komt uit groeven aan de voet van de Himalaya. Dit zout is trouwens niet echt zwart, bij het malen wordt de kleur lichtroze.

Zet je bovenstaande zouten op tafel, dan kan dat inderdaad een ander accent aan je eten geven. Onthoud echter wel dat ook dit zout uiteindelijk gewoon zout is en teveel ervan dus slecht voor hart en nieren.
 

Trefwoorden:

10 Comments

Door Jan (niet gecontroleerd) op ma, 29-4-2019 - 17:34

Ik heb altijd graag overal zout opgedaan, het komt de smaak zeer ten goede. Ik heb al jaren hoge bloeddruk en heb m.i. geen last van het zout eten. De laatste jaren maak ik veel gebruik van uw Keltisch zout. En, omdat mijn smaak achteruit gaat ben ik blij dat ik wat zout in mijn eten kan doen. Kruiden doe ik er ook wel in, maar die kunnen het zout niet vervangen. Inmiddels ben ik er 90 mee geworden, dus zie niet in waarom ik nog zou moeten veranderen.

Door korenbloem (niet gecontroleerd) op wo, 22-2-2017 - 12:54

Mensen die medicijnen slikken bij een te hoge bloeddruk en/of hart en vaatziekten, mogen al die alternatieve zouten niet gebruiken!
Dat houdt de goede werking van de medicijnen tegen.
Trouwens, ook geen "low"zout.

Door gerrie van den... (niet gecontroleerd) op wo, 22-2-2017 - 08:39

Een belangrijk ding vergeten jullie te vermelden. Himalayazout werkt als een transmitter. Het voegt belangrijke mineralen toe en wordt volledig weer door het lichaam uitgescheiden.Alle andere zouten belasten de nieren, bij dit zout heb ik nooit last dat ik vocht vast hou.ik kook er niet mee, maar voeg het op het laatst toe om de mooie mineralen op te nemen. Ik neem wel jodium en kelp. Nooit opgezette benen of dikke ogen, wel bij alle andere soorten. Er wordt wel veel mee gesjoemeld. Goedkoop hymalayazout daar is mee gerommeld. Maar voor mij is dit het enige zout zonder problemen. Ik gooi het ook niet met het kookwater weg, zodat ik maar heel weinig hoef te gebruiken. Gouden tip!,

Door J.brink (niet gecontroleerd) op vr, 8-7-2016 - 08:30

Wat spreek't u zichzelf weer tegen. In dit artikel staat dat zout voor 98 % uit natrium bestaat, maar verderop praat u over 2.4 gram per 6 gram. Dat is ruwweg 40 %.

Door Loes (niet gecontroleerd) op zo, 27-4-2014 - 17:52

Al bijna een jaar lang had ik een hardnekkige voetschimmel, alleen onder de voetzolen. Menig schimmeldodend zalfje gehad en medicijnen, het wilde maar niet weg.
Ik heb een oplossing gemaakt met Keltisch zeezout(sole, zie internet)
Door drie keer per dag met een watje of tissue te deppen/in smeren is mijn voetschimmel (met veel jeuk!) binnen een maand bijna verdwenen.
Deze oplossing is voor vele doeleinden te gebruiken, zowel in als uitwendig.

Door C.Roozenbeek (niet gecontroleerd) op za, 26-4-2014 - 21:31

Een bezoek aan het Zoutmuseum in Delden in Twente kan ik zeer aanbevelen!

Door T.Koens (niet gecontroleerd) op za, 26-4-2014 - 14:30

Interessant stukje over Keltisch zout. Sommige websites gaan dieper in op de werking van dit bijzondere zout. Maar ook gewoon keukenzout in de vorm van Natrium chloratum heeft een goede uitwerking bij bepaalde vormen van lichamelijk onwelbevinden.

Door T.Koens (niet gecontroleerd) op do, 24-4-2014 - 19:10

En dan heb je ook nog Schusslercelzout. Bevat alle mineralen die je in het lichaam zelf hebt. Bij tekorten komen allerlei gezondheids problemen voorbij.

Door alida Todaro (niet gecontroleerd) op do, 24-4-2014 - 15:14

Vergeet het zeezout niet vanuit Sicilie Vlakbij de stad Trapani!!!!!!!!!!!!!!!

Door E. van Polanen (niet gecontroleerd) op do, 24-4-2014 - 15:08

Hoe je het ook wendt of keert, Keltisch "zeezout" bevat een stuk minder NaCl (ca. 5% minder) dan het gangbare zout. Bovendien bevat dit zout veel mineralen - ook nodig voor ons lichaam - waaronder een vrij hoog gehalte aan magnesium.