SRED: 's nachts eten zonder het te weten

Sleep Related Eating Disorder, oftewel SRED of NSRED (waarbij de n staat voor nocturnal), is een zogenoemde parasomnie: ongewenst gedrag dat optreedt tijdens de slaap. Slaapeten past in hetzelfde rijtje als slaapwandelen of knarsetanden. Mensen met SRED bevinden zich in een toestand tussen slapen en waken. Ze kunnen eten, drinken en soms zelfs koken, zonder echt wakker te zijn. Het gaat hierbij dus niet om bewust snacken, maar om onbewust eetgedrag tijdens de slaap. Veel mensen ontdekken pas dat er iets aan de hand is wanneer ze ’s ochtends lege verpakkingen, kruimels in bed of gebruikte pannen aantreffen. Soms hebben ze ook snij- of brandwonden, zonder te weten hoe ze daaraan komen.

Wat zijn de symptomen van SRED?

De klachten bij SRED kunnen verschillen, maar de meest voorkomende symptomen zijn:

• Onbewust eten of drinken tijdens de slaap
• Geen of nauwelijks herinnering aan het nachtelijk eetgedrag
• Voorkeur voor calorierijk of ongebruikelijk voedsel
• Gewichtstoename of schaamte rondom eten
• Vermoeidheid overdag door verstoorde slaap
• Verwondingen door koken of snijden in de slaap

Hoe vaak komt SRED voor?

Internationale studies laten zien dat SRED voorkomt bij ongeveer 1 tot 5 procent van de mensen met een slaapstoornis. Het komt vaker voor bij vrouwen en bij mensen die al andere slaapproblemen hebben, zoals slaapwandelen of rusteloze benen. Er zijn geen exacte cijfers over het aantal Nederlanders met SRED. Nederlandse slaapexperts geven aan dat SRED vermoedelijk ondergerapporteerd is, mede omdat mensen zich schamen of het nachtelijk eten niet direct koppelen aan een slaapstoornis.

SRED of nachtelijke eetbuien?

SRED wordt soms verward met het zogenoemde night eating syndrome, maar het verschil zit in het bewustzijn. Bij SRED is iemand grotendeels slapend en heeft hij of zij achteraf geen herinnering aan het eten. Bij nachtelijke eetbuien is iemand wakker en zich bewust van het gedrag. Dat onderscheid is belangrijk, omdat de behandeling anders is.

Wat zijn mogelijke oorzaken?

De exacte oorzaak van SRED is nog niet bekend. Wel lijkt de stoornis samen te hangen met andere slaapstoornissen, stress en slaaptekort. Ook het gebruik van bepaalde medicijnen, zoals sommige slaapmiddelen en antidepressiva, kan een rol spelen. Vaak gaat het om een combinatie van factoren, waardoor het probleem geleidelijk ontstaat.

Is slaapeten gevaarlijk?

SRED is niet onschuldig. Naast gewichtstoename en een verstoorde relatie met eten, kunnen er gevaarlijke situaties ontstaan. Mensen kunnen zich verwonden tijdens het koken of brand veroorzaken. Daarnaast leidt de verstoorde nachtrust vaak tot chronische vermoeidheid overdag.

Wat kun je eraan doen?

Wie vermoedt last te hebben van slaapeten, doet er goed aan dit te bespreken met de huisarts. Vaak volgt een verwijzing naar een slaapcentrum, waar gekeken wordt naar onderliggende slaapstoornissen en medicatiegebruik. Soms helpt het aanpassen van medicijnen, in andere gevallen is behandeling van een andere slaapstoornis nodig. Ook praktische maatregelen, zoals het afsluiten van de keuken, kunnen onderdeel zijn van de aanpak.