Getrouwd en een notariële samenlevingsovereenkomst met een ander; kan dit?

Mijn zus heeft al langere tijd een relatie met een getrouwde man. Zijn vrouw zit al vele jaren in een verpleeghuis en zij is zwaar dement. De vriend van mijn zus wil absoluut niet scheiden, maar hij wil nu wel een samenlevingsovereenkomst bij de notaris aangaan met mijn zus. Wat daar precies de reden van is weet ik niet, maar ik vroeg me af of dit überhaupt mogelijk is.

In Nederland is het niet mogelijk om met meer dan een partner getrouwd te zijn of een geregistreerd partnerschap te hebben. Dit is in de wet zo geregeld. Wel is het mogelijk om naast een huwelijk (of geregistreerd partnerschap) met iemand samen te wonen en daarbij een (notariële) samenlevingsovereenkomst op te maken.

Het kan wel behoorlijk ingewikkeld worden; zeker wanneer iemand in gemeenschap van goederen getrouwd is. Het is namelijk zo dat deze gemeenschap gedurende het huwelijk blijft bestaan. Hierdoor valt vermogen dat eventueel tijdens de samenleving met de nieuwe partner wordt opgebouwd voor de helft in de gemeenschap van goederen met de echtgenoot/echtgenote. Deze gemeenschap zal normaal gesproken pas eindigen bij overlijden of bij echtscheiding. De gemeenschap van goederen eindigt ook wanneer deze omgezet wordt in huwelijkse voorwaarden. Getrouwde partners kunnen in dat geval bijvoorbeeld vanaf dat moment alles verdelen zodat de samenlevingspartners met een schone lei kunnen starten. In het geval van uw zus zal dit echter niet mogelijk zijn omdat de echtgenote – voor zover ik van u begrijp – niet meer voldoende wilsbekwaam is om dit samen met haar man te kunnen regelen.

Wanneer er hoofdzakelijk fiscale redenen zijn om dit notariële samenlevingscontract op te maken, dan moet ik uw zus teleurstellen. Iemand kan voor de belastingen namelijk maar één fiscale partner hebben. Als iemand getrouwd is, dan is dat automatisch degene met wie hij/zij getrouwd is.

Ik adviseer uw zus en haar vriend om zich zowel juridisch als fiscaal goed te laten voorlichten. Zeker in het geval dat een van de betrokkenen komt te overlijden, kan de situatie behoorlijk ingewikkeld worden. Het lijkt daarom verstandig om sowieso een testament op te laten maken.

Mr. Nicole Goud is fiscalist en jurist met jarenlange ervaring in onder meer de belastingadvieswereld (sinds 1987). Ook heeft zij een aantal jaren gewerkt als auteur en ontwikkelaar van lesmateriaal bij een opleidingsbedrijf voor de financiële dienstverlening. Op dit moment gebruikt zij haar kennis en ervaring bij de professionele afwikkeling van nalatenschappen en als juridisch/fiscaal adviseur binnen haar eigen bedrijf Akto, uw erfcoach en meer (www.akto.nu).