Gezondheidseconoom: "580.000 extra mannen nodig in de ondersteuning van mensen met dementie"

De verwachte toename van het aantal mensen met dementie brengt een enorme druk met zich mee, met name voor familieleden en naasten die vaak de mantelzorger zijn. En juist daar zit een groot probleem: de zorg komt onevenredig vaak op de schouders van vrouwen terecht. Volgens gezondheidseconoom Yvonne Krabbe-Alkemade (VU Amsterdam) en haar collega’s is deze scheve verdeling niet langer houdbaar.

Mantelzorg nu al ongelijk verdeeld

Op dit moment is maar liefst 73 procent van de mantelzorgers voor mensen met dementie vrouw. Vrouwen nemen niet alleen vaker zorgtaken op zich, ze krijgen zelf ook vaker dementie en vormen bovendien een groot deel van het professionele zorgpersoneel. Die langdurige zorgtaken hebben ingrijpende gevolgen voor mantelzorgers. Bij tijdsgebrek door mantelzorg besteden vrouwen namelijk vooral minder tijd aan persoonlijke behoeften en betaald werk, terwijl mannen met name huishoudelijke taken verminderen. Mannen die mantelzorgen, richten zich tevens vaker op logistieke en financiële taken, terwijl vrouwen de intensieve, dagelijkse lichamelijke verzorging en emotionele steun op zich nemen.  Vrouwen werken vaak minder uren, geven hun carrière op, bouwen minder pensioen op en ervaren vaker stress, angst en depressie dan mannen die mantelzorgen.

Lees ook: Komt mijn uitkering in gevaar nu ik mantelzorger ben?

De rekensom voor 2050: 580.000 extra mannen nodig

In het lopende onderzoek van Yvonne Krabbe-Alkemade, Fatima Amankour, Klarita Gërxhani, France Portrait en Marieke van Wieringen wordt gekeken naar de gevolgen van deze zorglast voor vrouwen en naar mogelijkheden om ondersteuning rondom dementiezorg in de toekomst eerlijker te verdelen. De onderzoekers maakten een duidelijke berekening: als de zorg voor mensen met dementie in 2050 nog steeds grotendeels door vrouwen wordt gedaan, zijn er ruim een half miljoen extra vrouwelijke mantelzorgers nodig, en dat is maatschappelijk en economisch onhaalbaar. Om in 2050 tot een echt evenwichtige verdeling te komen, zouden er naar schatting 580.000 mannelijke mantelzorgers moeten bijkomen, tegenover 170.000 vrouwen.

De VU-onderzoekers wijzen op twee belangrijke sporen:

Vrijwillige inzet stimuleren, vooral onder mannen: Omdat mantelzorg vaak geen keuze is, maar vrijwilligerswerk dat wél is, ligt hier een belangrijke kans om de druk eerlijker te verdelen. Vrijwilligerswerk, burenhulp en laagdrempelige sociale ondersteuning kunnen een deel van de huidige onevenwichtigheid opvangen. Zeker nu het beleid sterker leunt op het sociale netwerk, is het nodig om sociale ondersteuning in brede zin te stimuleren en mannen hierin een grotere rol te geven.
Rol van professionals: Ook in verpleeghuizen en de thuiszorg spelen onbewuste vooroordelen een rol. Zorgprofessionals benaderen vrouwelijke familieleden vaker voor verzorgende taken dan mannen. Door deze verwachtingspatronen te doorbreken, kunnen mannen beter betrokken worden bij de zorg.

Lees ook: Minder kans op dementie? Begin bij je bloeddruk

Het onderzoeksteam gaat de komende tijd verder onderzoeken welke prikkels mannen effectief kunnen motiveren om meer zorgtaken op zich te nemen. Daarnaast onderzoeken zij de impact op (zorg)professionals die naast hun werk ook mantelzorg verlenen en hoe de combinatie van werk en mantelzorg beter kan worden gefaciliteerd.

Lees hier de volledige publicatie van het onderzoek.